Funkcjonujemy w społeczeństwie, w którym mnóstwo jest zakazów i nakazów. Nie wszystkie są widoczne gołym okiem. Czy granice są nam potrzebne? Kto je ustala? Kiedy i w jaki sposób? Jakich granic nie powinniśmy przekraczać? Czy zdarzają się takie sytuacje, kiedy pozostawanie w ramach nam nie służy? Czy wolność może mieć wytyczone granice? Które z nich akceptujemy, a z którymi jest nam trudno? - czyli jeszcze o projekcie "GraNice".
Granice w architekturze
To spotkanie zaczęliśmy od obejrzenia prac Antonia Gaudiego. Mieliśmy to szczęście, że w Poznaniu odbywała się wtedy wystawa poświęcona jego projektom, więc część uczennic i uczniów ją widziała. Artysta szukający inspiracji w przyrodzie, nowych rozwiązań konstrukcyjnych dla swoich pomysłów to przykład człowieka, który przekracza granice zastanego porządku i zasad panujących w budownictwie. W jego projektach dominują fale, łuki, parabole zamiast prostych linii. Jego pomysły były uznawane przez wielu jego współczesnych za coś absurdalnego, dziwnego, niemożliwego. Sagrada Familia, Casa Battlo, Casa Mila to budynki, które wywarły ogromny wpływ na architekturę współczesną. Poza tym uczniowie dowiedzieli się, czym jest architektura biomimetyczna czyli innowacje inspirowane naturą, czerpiące inspiracje z procesów życiowych w celu rozwiązywania problemów ludzi, a także, że blobitecture wspomaga projektowanie programami komputerowymi oraz zapoznali się z przykładami architektury metaforycznej. Każdy z tych rodzajów budownictwa wykracza poza zwykłe rozwiązanie architektoniczne, łączy się ze światem przyrody, sztuki, wrażeń, informatyki.
Granice państw
Obejrzeliśmy krótki pokaz slajdów ilustrujący, w jaki sposób zmieniały się granice Polski na linii czasu. Granice drgały, zmieniały się, biegły innym torem. I pojawiły się pytania: skąd wiadomo, że państwo kończy się właśnie tu? W jaki sposób, kto i na jakiej podstawie ustanawia granice? Czy wszyscy je akceptują?
Zadanie Polska przed I wojną światową nie miała własnych granic. Prześledź, w jaki sposób po odzyskaniu niepodległości zmieniają się granice. Poszukaj informacji na temat formowania się ich po I i II wojnie światowej.
Uczniowie zebrali informacje i dzielili się nimi z pozostałymi. Dowiedzieli się o traktatach w Paryżu i Wersalu, konferencji jałtańskiej, teherańskiej, plebiscytach, linii Curzona. Doszli do wniosku, że często wielkie mocarstwa decydują o kształcie innych państw. A ustalenie ich, żeby wszyscy byli zadowoleni to trudne zadanie.
Zadanie Czy znacie miejsca, w których nadal toczą się spory, konflikty, wojny o granice, łamane są prawa człowieka?
Kilka osób przedstawiło informacje na ten temat. Znaleziona mapa wojen i konfliktów we współczesnym świecie, najpierw skłoniła ich do poszukiwania informacji o ich przyczynach, a później do smutnego wniosku wyrażonego w słowach, że jest wiele niesprawiedliwości na świecie. Zapytałam, czy możemy coś zrobić. Odpowiedzieli: - My nic nie możemy, jesteśmy tylko dziećmi.
W odpowiedzi zobaczyli na slajdzie słowa dwóch artystów wizualnych Icy’ego i Sota: Staramy się dać widzom możliwość wyobrażenia sobie lepszego świata. Wpływ, jaki kawałek może mieć na czyjś dzień, może być niewielki, ale nadal jest to wpływ. Wierzymy, że rolą artysty jest dawanie nadziei, orędowanie za wolnością i uświadamianie spraw, które dzieją się w ich czasach.
Granice w sztuce
Artyści na granicy
Uczniowie zapoznali się z instalacjami, które tworzyli artyści na granicach meksykańsko-amerykańskiej, amerykańsko-kanadyjskiej, palestyńsko-izraelskiej, a także street artem. Zobaczyli prace takich artystów jak: Icy and Sot, Banksy, Abraham Clet, JR. Art Installation, Wutopia Lab, Janaina Mello Landini, Yayoi Kusama, Adrian Merz, Naoko Ito, Myeongbeom Kim. Ich zadaniem było odpowiedzieć, w jaki sposób w instalacjach obecny jest temat granic?
Zadanie: Poszukaj w swoim mieście murali, które odnoszą się do tematu granic. Wyniki poszukiwań przedstaw koleżankom i kolegom na kolejnym spotkaniu.
Zadanie stwórzcie wizualną pracę pokazującą granice. Uczniowie z Gdyni stworzyli prezentacje ze zdjęciami murali i cytatami znalezionymi dotyczącymi granic.
Wojna
24.02 wybuchła wojna na Ukrainie, coraz więcej ukraińskich dzieci pojawiało się w szkole.
W odpowiedzi na bieżące wydarzenia uczennice i uczniowie biorący udział w projekcie Gra(nice) oraz Szkolne Koło Wolontariatu i Samorząd Uczniowski, angażując społeczność szkolną nakręcili film, który został zamieszczony na fanpage’u szkoły. Ujęciami z powietrza zajął się Mateusz Byczyk.
Kolejny film, który stworzyliśmy tym razem we współpracy z Zespołem Szkół Plastycznych w Dąbrowie Górniczej. Właśnie tam pod okiem p. Grażyny Bieniasz i Wioletty Kulesy tworzyły swoje niezwykłe prace ze szkła młode artystki.
Emilię Bober do stworzenia prac zainspirowało przeczytanie „Granicy” Zofii Nałkowskiej, aktualnie jednej z jej ulubionych książek. Utwór skłonił młodą artystkę do głębszych przemyśleń na temat przekraczania granic moralności i wolności, a także w jakim stopniu status i normy społeczne wpływają na związki partnerskie. „W swojej pracy szklanej” – jak sama mówi - chciała przedstawić bieliznę jako metaforę relacji opisanych w powieści, zarówno tych temperamentnych jak i tych spokojniejszych i poukładanych. Bielizna wyznacza nam granicę pewnej strefy komfortu a zarazem jej estetyka może doskonale opisywać naszą osobowość i relacje z innymi.”
Z kolei rzeźbę Weroniki Nawarry pt. „Żywioł” zainspirowały fale wyznaczające granice między światem wodnym i tym na powierzchni.
Aleksandra Mróz pracą "Pustka" nawiązała do słów z wiersza S. Barańczaka. „Jeżeli porcelana”
Natalia Bachowska tworząc "Wiatr" przywodzi na myśl fragmenty wiersza Alberta Riosa „Granica to linia, której ptaki nie widzą”, „Granica mówi stop do wiatru, ale wiatr mówi innym językiem i idzie dalej”.
Kolejną ciekawą pracą było szklane naczynie Emilli Pawlik „Granica obżarstwa” przedstawiające wilka chudego i pełnego.
Pracę nadesłała też Michalina Bzdęga, która uczęszcza na zajęcia Miejskiego Ośrodka Kultury "Centrum" im. A. Mickiewicza w Zawierciu. Nosi ona tytuł „Granica nerwów”.
Drugi film, który powstał podczas projektu Gra(nice) we współpracy uczniów i uczennic z kl. 7 D SP11 w Poznaniu oraz dzieci Základní škola a mateřská škola w Brnie. Uczniowie z Czech opracowali warstwę wizualną a nasi uczniowie, korzystając z poezji Miłosza, Barańczaka, przemówień Malali, Grety Thunberg, tekstów literackich z internetu i z murali stworzyli i nagrali tekst, którego możecie wysłuchać w filmie. Tłumaczenia na język angielski dokonało I ALO w Gdyni. Zrobiliśmy dwie wersje: jedną w języku polskim, uczniowie użyczyli swoich głosów. Głos w wersji angielskojęzycznej został przetworzony za pomocą programu komputerowego AIDAC, był to głos Hala - robota z „Odysei Kosmicznej”. Przekraczaliśmy kolejne granice. Konsultacji przy realizacji filmu udzielił p. Łukasz Szałankiewicz. Któremu bardzo dziękujemy za pomoc.
Granice w szkole
W tej części uczniowie SP 11 współpracowali z uczniami ze Szkoły z BRNA.
Granice w języku. Okazało się, że za pomocą internetu możemy porozumiewać się z dziećmi oddalonymi o wiele kilometrów od nas, ale przecież online to nic nowego. Natomiast porozumiewanie się na żywo w języku angielskim z kimś, kogo pierwszy raz widzimy to dużo trudniejsze zadanie. Rozmawialiśmy o nas samych, o zainteresowaniach, co lubimy, o szkole. A ponieważ obie grupy były ciekawe jak wyglądają ich szkoły, nakręcili filmy, by je przedstawić. A potem sobie wysłały. Język potrafi być ogromną barierą w komunikacji. Powyższe doświadczenie pokazało, że znajomość języków obcych jest ważna i przydatna.
Granice Ja i My
Nasz mózg najlepiej rozwija się, gdy towarzyszą mu kreatywność i entuzjazm. Presja, a także nieustanny stres zabija radość i motywację do uczenia się. Gdybyśmy umieli wykorzystywać tkwiący w nas potencjał, gdybyśmy poznali swoje możliwości – kim moglibyśmy być? O tym właśnie pisze w swojej książce profesor Gerald Hünther, prowadzący badania nad neurobiologią prewencyjną. Za cel swoich działań obrał tworzenie najkorzystniejszych warunków do rozwoju ludzkiego potencjału. Jego praca stanowi most między odkryciami w nauce i praktyką życia. W „Kim jesteśmy – a kim moglibyśmy” pisze, że wystarczy na coś inaczej spojrzeć, z innej perspektywy, by zobaczyć większe możliwości.
Uczniowie po przeczytaniu fragmentów książki, dyskutowali, o granicach, które czasem są stawiane nam, a czasem sami je stawiamy. Żeby odpowiedzieć na pytanie kim moglibyśmy być, musimy najpierw poznać siebie teraz, takimi jakimi jesteśmy. Wiedzieć, co w nas jest wyjątkowe. Skąd biorą się nasze wyobrażenia na temat tego, kim jesteśmy? Kim jesteśmy my? Czym charakteryzują się ci, których uznajemy za swoich? Dlaczego tak trudno nam zmienić swoje życie? – to pytania, które stawia autor. Próbowaliśmy znaleźć na nie odpowiedzi. Była okazja do zapoznania się z pojęciami stereotypu, uprzedzenia i dyskryminacji.
Uczestniczki i uczestnicy projektu z SP11 wykonali mural z nauczycielką plastyki p. Joanną Buczak. Jak tłumaczą swoje dzieło twórcy? Ściana jest granicą, jeżeli dwie osoby znajdą się po przeciwnych stronach muru nie mogą się spotkać. Czasami je sami budujemy między sobą nieświadomie, a ponieważ mówimy o realnych ludziach a nie wyimaginowanych, uczniowie odrysowywali siebie. Mural wyraża niemoc porozumienia mentalnego.
Praca trwała 3 miesiące od stycznia do końca marca 2022.
- dzielenie się efektami i dobrymi praktykami wypracowanymi w projekcie z rówieśnikami i otoczeniem społecznym
